Menu
Uncategorized

พิพิธภัณฑ์เรือนคำเที่ยง

“ย้อนอดีตสู่วัฒนธรรมล้านนาไทยที่ดั้งเดิม” เรือนไทยภาคเหนือแบบดั้งเดิมอันงดงามและสะท้อนถึงความเชื่อและคตินิยมดั้งเดิมของชาวล้านนา เรือนคำเที่ยงเป็นเรือนไทยล้านนาที่สวยงามที่สุดหลังหนึ่งที่ตั้งอยู่ในประเทศไทย ขณะนี้ได้เปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ชาติพันธุ์วิทยาที่แสดงถึงสิ่งของเครื่องใช้และศิลปวัตถุของชาวล้านนาตามวิถีชุมชนเกษตรกรรมในชนบทเมื่อครั้งอดีตเรือนคำเที่ยง มีลักษณะของเรือนล้านนาโดยยกใต้ถุนสูง มีพื้นที่ประกอบด้วย ห้องนอน เติ๋น(พื้นที่อเนกประสงค์สำหรับนั่งเล่น รับรองแขก รับประทานอาหารตามวิถีชาวล้านนา

ขอเกริ่นคร่าวๆของที่มา พิพิธภัณฑ์เรือนคำเที่ยง ก่อนว่าที่แห่งนี้อยู่ในการดูแลของสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งเป็นสมาคมที่ก่อตั้งขึ้นมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 เพื่ออนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมของประเทศ โดยเรือนคำเที่ยงนี้ เป็นเรือนเครื่องสับแบบล้านนาไทยดั้งเดิม หรือที่รู้จักกันว่า “เรือนกาแล” เป็นเรือนเก่าแก่อายุร้อยกว่าปี สร้างขึ้นครั้งแรกริมฝั่งน้ำปิง จังหวัดเชียงใหม่ ผู้สร้างคือนางแซ้ด ลูกหลานสืบเชื้อสายธิดาเจ้าเมืองแช่ ชาวไทลื้อจากแคว้นสิบสองปันนา ซึ่งถูกกวาดต้อนมาอยู่เมืองเชียงใหม่สมัยที่พระเจ้ากาวิละเป็นเจ้าเมืองเชียงใหม่

บายศรีที่ใช้ทำพิธีเรียกขวัญ

ขอพามาชมบรรยากาศเมื่อเข้าสู่ข้างในจะเจอกับองค์ประกอบที่แสดงถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมในเรือนล้านนาสมัยก่อน อย่างแรกที่อยากพาทุกคนมาเห็นคือ บายศรีที่ใช้ทำพิธีเรียกขวัญและอีกอย่างคือเราเรียกว่า หมากสุ่ม หมากเบ็ง พลูสุ้ม ต้นผื้ง ต้นเทียน สุ่มดอก ที่ชาวบ้านทำขึ้นแสดงถึงการสักการะบูชาอย่างสูงสุดแล้วนำไปถวายพระพุทธรูปหรือพระสงฆ์ชั้นผู้ใหญ่ที่วัด

จากเติ๋นเราจะเดินเข้าไปชมภายในห้องนอนกันบ้าง จะเจอกับเสื้อยันต์ ยันหัวเสา ที่ชาวล้านนาสมัยนั้นเชื่อกันว่าช่วยป้องกันกันอันตรายจากศัตรู สัตว์ร้าย อาวุธ ภูติผีต่างๆได้อีก ทั้งตามร่างกายยังมีการสักยันต์โดยสักจากหมึกดำที่ผสมวัสดุต่างๆ โดยเวลาสักจะมีการร่ายคาถากำกับและสักตั้งแต่บริเวณหัวไหล่ถึงเอวและต้องมีอาวุธโดยดาบถือว่าเป็นอาวุธประจำตัวของชายชาวล้านนา

คราวนี้เราไปดูที่เรือนครัวกันบ้าง ภายในนี้ก็มีอุปกรณ์เครื่องครัววัตถุที่เป็นโบราณ กะลามะพร้าวและสำรับอาหารของชาวล้านนา

“ดูแล้วเหมือนหลุดไปอยู่ในยุคสมัยก่อนเลยค่ะ”

และเรือนเล็กๆที่อยู่ใกล้ๆ เรือนครัวนั้นก็คือหลองเข้า หรือยุ้งข้าวที่มีบรรยากาศทะมึนเล็กน้อย ว่ากันว่าหลองเข้าบ้านไหนใหญ่โตก็แสดงว่าบ้านนั้นฐานะดี ด้านในเป็นการจัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับการปลูกข้าว ความเชื่อและพิธีกรรมต่างๆ เกี่ยวกับการทำนา

ไซ แซะ สุ่ม คุ้มไว้จับปลา

ดูด้านบนทั่วแล้วอย่าลืมลงมาดูที่ใต้ถุนบ้านจะมีอุปกรณ์ทำมาหากินต่างๆของชาวล้านนากันค่ะ เราได้เยี่ยมชมส่วนต่างๆของพิพิธภัณฑ์เรือนคำเที่ยงเป็นที่เรียบร้อยแล้วนะคะ เห็นไหมละคะว่าวิถีชีวิตความเรียบง่ายของชาวล้านนานั้นมีความน่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง การที่เราพามาพิพิธภัณฑ์เรือนคำเที่ยงแห่งนี้ทำให้เราได้รู้จักวัฒนธรรมของชาวล้านนา สำหรับคนที่ชอบเรื่องราวเกี่ยวกับล้านนาก็สามารถมาเยี่ยมเยือนพิพิธภัณฑ์เรือนคำเที่ยงได้

“เพราะนอกจากจะได้ความรู้เกี่ยวกับล้านนาอย่างเต็มที่แล้ว ก็ยังไม่ต้องเดินทางไกลไปถึงภาคเหนือ แต่อยู่แค่ย่านอโศกในกรุงเทพฯนี่เอง”

เรียบเรียงโดย นางสาวอินทิชา อินทรัตน์ 405

No Comments

    Leave a Reply