Menu
Living Culture

การจัดการและการอนุรักษ์โขนโรงเรียนอำนวยวิทย์ จังหวัดสมุทรปราการ

โรงเรียนอำนวยวิทย์ ตั้งอยู่เลขที่ 340 ถนนศรีเขื่อนขันธ์ ตำบลตลาด อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ เป็นสถานศึกษาที่การจัดการเรียนการสอนระดับประถมศึกษา ถึงมัธยมศึกษา และได้ส่งเสริมค่านิยมความเป็นไทยอย่างยิ่ง แนวคิดความสำคัญในเรื่อง มารยาทไทย จึงได้กำหนดให้ มารยาทไทย เป็นอัตลักษณ์ของนักเรียน และการเป็นโรงเรียนส่งเสริมวัฒนธรรมไทย เป็นอัตลักษณ์ขององค์กร โดยเฉพาะอย่างยิ่งได้สนับสนุนส่งเสริมเพื่อสืบทอดมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมทางด้านศิลปะการแสดงโขน

ที่มา: https://www.facebook.com/Amnuayvid

การส่งเสริมด้านการเรียนโขนในหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการ

โรงเรียนอำนวยวิทย์ได้ให้ความสำคัญในการจัดกิจกรรรมสนับสนุนการแสดงโขนในเวลาหลังเลิกเรียน และวันหยุดราชการ ตั้งแต่ปี  2549 โดยเปิดรับครูนาฏศิลป์และนักเรียนที่มีความสนใจเรียนรู้และฝึกซ้อมรวมกลุ่มกัน  ดำเนินกิจกรรมด้วยความอุตสาหะผู้เรียนประสบความสำเร็จในการฝึกฝน มีศักยภาพเพียงพอที่จะแสดงต่อสาธารณะ และการให้นักเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมโขนได้บรรจุในโครงสร้ายรายวิชาศิลปะ กำหนดนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 3 เรียน 40 ครั้ง ต่อคาบการศึกษาโดยจัดหน่วยการเรียนรู้ 5 หน่วย ได้แก่

  1. รู้เรื่องโขน
  2. ตัวละครโขน
  3. นาฏยศัพท์เเละภาษาท่า
  4. ทักษะเบื้องต้นและพื้นฐาน
  5. การแสดงเพื่อตอบสนองนโยบายลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้ของกระทรวงศึกษาธิการ

ด้วยความตั้งใจของผู้บริหารโรงเรียนที่มุ่งหวังให้นักเรียนตระหนักถึงความสำคัญของความเป็นไทยและยังเป็นการพัฒนาศักยภาพของเด็กนักเรียนให้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์สูงสุดและร่วมกันอนุรักษ์ความเป็นไทย ทั้งนี้การเรียนโขนยังทำเด็กได้เรียนรู้ มีประสบการณ์ในการฝึกฝนความสามารถของตนเองที่จะนำไปต่อยอดในอนาคตของตนเอง ประกอบกับสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดสมุทรปราการ ได้ทำโครงการรณรงค์การเเต่งกายด้วยผ้าไทย เพื่อการอนุรักษ์เเละเผยเเพร่วัฒนธรรมการเเต่งกายผ้าไทยให้สืบทอดต่อไป หน่วยงานหลักในการส่งเสริม สนับสนุน อนุรักษ์ฟื้นฟูงานด้านวัฒนธรรมและเอกลักษณ์ของชาติ โรงเรียนอำนวยวิทย์จึงได้เล็งเห็นถึงความสำคัญที่จะจัดทำเสื้อโขนขึ้นมาก็เพื่อตอบสนองนโยบายเรื่องการเเต่งกายด้วยผ้าไทย สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ซึ่งถือได้ว่าบุคลากรในโรงเรียนมีความพร้อมใจกันใส่เสื้อโขนที่มีลวดลายไทยอันเป็นเอกลักษณ์ ที่โรงเรียนได้ออกเเบบจากตอนที่จะจัดการเเสดงของโขน ซึ่งในเเต่ละตอนเเบบเสื้อเเละลายไทยมีรูปเเบบที่ต่างกัน ลักษณะโดดเด่นเป็นพิเศษ และมีความทันสมัยกับผู้ที่สวมใส่ เสื้อโขนที่ได้จัดทำขึ้นมายังสามารถใส่ได้ตามความเหมาะสมของผู้สวมใส่ มีราคาย่อมเยาว์ เพื่อให้ทุกคนที่สนใจได้จับจอง เเละยังเห็นถึงคุณค่า การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์วัฒนธรรมการเเต่งกายด้วยผ้าไทยเเละลายไทยให้คงอยู่สืบทอดต่อไป

ที่มา: https://www.facebook.com/Amnuayvid
ที่มา: https://www.facebook.com/Amnuayvid

โขน : ศิลปะการแสดงเพื่อสุขภาพ

การเรียนโขนนอกจากอนุรักษ์วัฒนธรรมไทยเเล้ว ยังได้รับประโยชน์จากการดูแลสุขภาพร่างกาย เพราะถือเป็นการออกกำลังกายอย่างหนึ่ง เพราะจะต้องมีการดัดเเขน ดัดข้อมือ ดัดหลัง ทำให้เกิดการยืดของกล้ามเนื้อ การร่ายรำทำท่าทางต่างๆ จะต้องใช้พละกำลังอย่างมาก ซึ่งถือว่าเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ผู้เล่นมีสุขภาพร่างกายที่เเข็งเเรง เเละที่สำคัญยังช่วยในเรื่องการทำงานของสมองให้มีทักษะการรับรู้ ประสาทสัมผัส การเคลื่อนไหวของร่างกายดีขึ้น

ที่มา: https://www.facebook.com/Amnuayvid
ที่มา: https://www.facebook.com/Amnuayvid

การส่งเสริมเพื่อสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมโขน

เรื่องที่นิยมใช้แสดงโขนคือ “ รามเกียรติ์ ” ซึ่งมีเค้าโครงเดิม จากมหากาพย์รามายณะของอินเดีย  เป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นจากปางหนึ่งของพระนารายณ์ ที่อวตารลงมาเป็นมนุษย์ คือ พระราม ต่อสู้กับ พญายักษ์ทศกัณฐ์ ผู้เป็นเจ้าแห่งกรุงลงกา เพื่อดับทุกข์เข็ญแก่ปวงเทพเทวดา และมวลมนุษย์ที่ถูกเหล่าอสูรเบียดเบียน

เพื่อเผยแพร่นาฏศิลป์ชั้นสูงอันเก่าแก่ของไทย เพื่อให้คนรุ่นใหม่ได้มีส่วนร่วมสืบสานวัฒนธรรมไทยให้อยู่สืบไป แต่ละองค์ประกอบยังคงความวิจิตรงดงาม กระบวนท่ารำตามแบบฉบับโขนหลวง พร้อมสร้างความสนุก ความประทับใจให้กับผู้ชมสมการรอคอย

การทำประโยชน์หรือการเสียสละต่อสังคมเป็นคุณธรรมสำคัญที่คนในสังคมควรยึดและนำมาปฏิบัติต่อกัน การส่งเสริมนาฏศิลป์โขน  เป็นนาฏศิลป์ชั้นสูงและเป็นมรดกของชาติไทยที่ถูกถ่ายทอดผ่านนาฏลีลาที่สง่างามอ่อนช้อย ผสมผสานเครื่องแต่งกายและฉากที่ยิ่งใหญ่งดงาม โรงเรียนอำนวยวิทย์ได้ส่งเสริมให้นักเรียนโรงเรียนอำนวยวิทย์ร่วมสืบสานด้วยเล็งเห็นถึงคุณค่าที่สะท้อนถึงเอกลักษณ์ของชาติไทย ด้วยหวังเป็นส่วนหนึ่งที่จะร่วมสืบสานมรดกไทยแขนงนี้ให้เยาวชนยังคงรักและภูมิใจในความเป็นไทย

ที่มา: https://www.facebook.com/Amnuayvid
ที่มา: https://www.facebook.com/Amnuayvid

จากข้อมูลทั้งหมดที่ได้กล่าวมาจะเห็นได้ว่าโรงเรียนอำนวยวิทย์ เป็นสถานศึกษาแห่งหนึ่งที่มีวิสัยทัศน์ทางด้านการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมของไทย และยังเป็นศิลปวัฒนธรรมชั้นสูงที่น้อยคนจะได้สัมผัส แต่โรงเรียนอำนวยวิทย์ก็สามารถนำมาปรับเข้ากับหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการในเรื่องลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้ได้อย่างลงตัว ถือว่าเป็นการปลูกฝังควบคู่ไปกับการพัฒนาศักยภาพและความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรมในการแสดงของไทย และยังเกิดการประยุกต์จากท่าออกกำลังกายจากภาษาท่าและการร่ายรำเพื่อส่งเสริมสุขภาพที่ดีทั้งทางร่างกายและจิตใจอีกด้วย สุดท้ายนี้ขอขอบคุณ ดร.ศรีเรือน ลิขิตเดชาโรจน์ ผู้อำนวยการโรงเรียนอำนวยวิทย์ ที่ได้ให้ความอนุคราะห์ข้อมูลและรูปภาพค่ะ