Menu
Living Culture

“ร้านขายยาสงวนโอสถ” กับภูมิปัญญาสมุนไพรไทย

ความเป็นมาของร้าน “สงวนโอสถ”

ร้าน “สงวนโอสถ” เป็นร้านขายยาโบราณที่เปิดมายาวนานกว่า 86 ปีแล้ว ก่อตั้งโดย คุณปู่สงวน เหล่าตระกูล เดินทางมาค้าขายทางแพท่าเรือวัดทอง โดยมีคุณพ่อนิพันธ์ เหล่าตระกูล ลูกชายติดตามมาด้วย จากนั้นได้มาเปิดร้านที่ด้านหลังของตลาดไร้คาน บริเวณชุมชนบางกอกน้อย ปัจจุบันคุณกรภัทร เหล่าตระกูล หรือ คุณป้าแมว เป็นผู้สืบทอดต่อเป็นรุ่นที่ 3 

ถึงร้านจะเปิดมากว่า 86 ปีแล้ว คุณป้าแมวเป็นรุ่นที่ 3 บอกได้เลยว่า เป็นการค้าขายแบบรุ่นสู่รุ่น ถ้าคนที่ไม่เคยรับประทานยาสมุนไพรอาจจะคิดว่ายาสมุนไพรนั้นยุ่งยาก จะต้องทานทีละหลาย ๆ เม็ด และมีรสชาติขม ต้องทานหลายตัว เพราะยาสมุนไพรของคุณป้าแมวนั้นยังเป็นสมุนไพรที่ผลิตขึ้นเอง โดยใช้เครื่องมือในการปั้มแบบโบราณ ใช้แสงแดดจากธรรมชาติในการตากยา หากวันไหนแดดไม่มีก็จะไม่มีสำหรับจำหน่ายในวันนั้น ๆ และสูตรยาเด็ดของร้านขายยาสงวนโอสถ คือ “ยาหอม” และ “ลูกดมส้มมือ” และนอกจากนี้เรายังได้รับโอกาสจากคุณป้าแมวที่ให้เราได้ชมส่วนผสมที่สำคัญของทางร้าน และคุณป้าแมวยังได้แอบกระซิบมาว่าไม่เคยมีใครได้เห็นส่วนผสมของลูกดมเลยแม้แต่คนเดียวและมั่นใจได้ว่าไม่มีที่ไหนเหมือนของที่นี่แน่นอน

ลูกค้าส่วนใหญ่ของร้านนี้รู้จักกันแบบปากต่อปาก รุ่นสู่รุ่น เป็นญาติสนิทที่รู้จักแนะนำกันมา ซึ่งยาสมุนไพรของทางร้านเป็นยาที่รักษาได้จริงเพราะยาแผนไทยนั้นทำมาจากธรรมชาติ แม้จะรับประทานเป็นจำนวนมากก็ไม่เกิดผลข้างเคียงแต่อย่าใด และสามารถบำรุงร่างกายได้มากกว่าและรักษาโรคได้แน่นอน ต่างกับยาแผนปัจจุบันเมื่อทานเกินขนาดเมื่อไหร่ เตรียมใจสั่นหรือแสบท้องได้เลยค่ะ

เมื่อก่อนการเรียนแพทย์แผนไทยนั้นถูกยกเลิกไปเพราะมีการนำเอาความรู้ทางฝั่งตะวันตกเข้ามา จึงส่งผลให้การเรียนแพทย์แผนไทยลดน้อยลง ทำให้ผู้ที่สนใจต้องไปศึกษาเองแต่สำหรับป้าแมวนั้นได้เรียนรู้ตำรายาสมุนไพรมาจากคุณปู่ตั้งแต่ยังเล็ก ถึงแม้ว่าป้าแมวจะเรียนไม่ตรงสายก็ตาม แต่ที่บ้าน หรือ “ร้านสงวนโอสถ” เปรียบเสมือนโรงเรียนตำรายาสมุนไพรของคุณป้าแมวนั่นเอง

จากที่ได้กล่าวมาข้างต้นจะเห็นได้ว่าร้านสงวนโอสถ มีความสำคัญต่อกลุ่มบุคคลและชุมชนบางกอกน้อยเป็นอย่างมากในฐานะร้านขายยาสมุนไพรที่เก่าแก่ และเป็นการจำหน่ายแบบไม่เน้นผลกำไร แต่เน้นการช่วยเหลือให้หลาย ๆ คนได้หายจากการเจ็บป่วย ปัจจุบันด้วยอายุคุณป้าแมวที่เพิ่มมากขึ้นเลยคิดว่าจะปิดกิจการลง แต่ที่ยังคงเปิดอยู่จนทุกวันนี้เพราะว่าอยากทำจนกว่าจะทำไม่ไหว เพราะยังมีคนส่วนใหญ่ที่ยังต้องการยาโบราณของร้านสงวนโอสถมีอยู่เป็นจำนวนมาก นอกจากนี้คุณป้าแมวได้บอกไว้ว่า ถ้าหากปิดกิจการไปแล้ว จะเปิดร้านสงวนโอสถไว้เพื่อเป็นพิพิธภัณท์เพื่อให้ผู้ที่สนใจตำนานยาสมุนไพรได้เป็นแหล่งเรียนรู้คู่ชุมชนบางกอกน้อยสืบต่อไป