Menu
Living Culture

“เรือไม้ที่หัวตะเข้” อาชีพเก่าสร้างรายได้กับความรู้ที่ไม่สูญหาย

ตลาดเก่าหัวตะเข้ เป็นที่รู้จักกันดีของคนในพื้นที่แถบลาดกระบัง เป็นชุมชนเก่าที่ตั้งอยู่ริมครองหัวตะเข้ อาชีพเก่าของคนในชุมชนคือช่างไม้ต่อเรือและทำระหัดวิดน้ำ แต่ด้วยความเปลี่ยนแปลง เทคโนโลยีและการพัฒนาทางคมนาคมมีรูปแบบเปลี่ยนไป ทำให้คนอาชีพช่างไม้ต้องเปลี่ยนแปลงอาชีพไปด้วย ลูกหลานในชุมชนต้องออกไปหางานทำข้างนอก แต่ก็ยังดีที่มีคุณป้าคุณลุงที่อยากจะทำให้ชุมชนหัวตะเข้ ยังคงมีความเป็นตลาดเก่าหัวตะเข้ที่คึกคักอยู่ โดยชาวบ้านในชุมชนจะมีการรวมตัวกันคิดกิจกรรมท่องเที่ยวตามวิถีถิ่นชาวหัวตะเข้ แต่ละครั้งจะมีกิจกรรมที่แตกต่างกันไป กิจกรรมจะส่งเสริมให้คนในชุมชนและคนนอกชุมชนได้มีส่วนร่วมไปด้วยกัน เราจึงได้เลือกกิจกรรมที่สนใจมาหนึ่งกิจกรรมและถือการเปิดประสบการณ์ไปด้วยในตัว

กิจกรรมต่อเรือไม้จำลองที่บ้านต้นมะขาม สอนโดย คุณสุวัฒน์ พรหมมณีรัตน์ หรือคุณลุงวัฒน์ ช่างทำเรือเก่าและยังเป็นคนรุ่นสุดท้ายในชุมชนที่ยังมีความรู้ในการต่อเรือ ซึ่งขณะนี้ลุงวัฒน์ทำงานเป็นจิตอาสาคอยช่วยเหลือร้องทุกข์ให้กับคนที่เดือดร้อน ในละแวกชุมชน ถึงแม้ว่าตอนนี้จะไม่ได้ทำอาชีพช่างไม้แล้วแต่ใจที่ยังรักในอาชีพที่เป็นรากเหง้าของบรรพบุรุษ จึงทำให้เวลาว่างจากอาชีพหลักมาช่วยสอนเด็กในชุมชนหรือคนที่สนใจ เพื่อเป็นอนุรักษ์วิถีชีวิตและเผยแพร่เรื่องราวของคนในชุมชน

การเรียนทำเรือจำลองกับลุงวัฒน์ การเรียนจะเป็นแบบสบาย ๆ โดยลุงวัฒน์จะแนะนำแบบของเรือให้ฟัง เรือที่ทำจะใช้ไม้สักในการประกอบ เรือแต่ละลำจะต่างกันไปขึ้นอยู่กับช่างและเทคนิคที่ใช้ในการต่อเรือ สังเกตได้จากเมื่อเราลองขึ้นเรือแล้วเรือโครงเครงมากน้อยแค่ไหน เรือส่วนใหญ่ที่ทำในหัวตะเข้จะเป็นเรือที่ทำได้ยากคือเรือสามปั้นมีช่างน้อยคนที่จะทำเป็น เรือสามปั้นเป็นเรือที่พ่อค้าแม่ค้าสมัยก่อนจะใช้พายขายของจะต้องใช้ไม้ประกอบกันทั้งหมด 5 แผ่น เพื่อให้เรือมีความมั่นคง ต่อมา เรือบด เป็นเรือที่พระจะใช้บิณฑบาตเป็นเรือขนาดเล็กใช้ไม้ 3 แผ่นในการประกอบ จะสามารถทำได้ง่ายและใช้เวลาน้อยกว่า

ลุงวัฒน์ยังสอนเรื่องโครงสร้างและวิธีการทำที่เหมือนเราไปนั่งต่อเรือของจริงแบบเป๊ะ ๆ โดยปกติแล้วการทำเรือแต่ละแบบ มีความยากง่ายแตกต่างกันไป ระยะเวลาจึงต่างกันไปด้วย เรือที่เราได้ลองทำ มีวิธีการประกอบที่ง่ายและชิ้นส่วนในการประกอบน้อยที่สุดก็คือ “เรือบด” ใช้เวลาประมาณ 1-2 ชั่วโมง ในวัดขนาดตัดไม้ เชื่อมชิ้นส่วน และนำมาประกอบ ถ้าใครที่มีฝีมือหรือชอบงานประดิษฐ์กิจกรรมนี้ถือว่าตอบโจทย์มากค่ะสนุกสนานเพลินมาก

อุปกรณ์และไม้ที่ใช้ทำเรือคือ ไม้บัลซาร์ คัดเตอร์ กระดาษทราย และ กาวร้อน ดูเหมือนจะไม่มีอุปกรณ์อะไรไม่มากแต่ขั้นตอนในการตัดไม้และติดกาว จะต้องมือนิ่งและต้องมีสมาธิในการทำพอสมควร ที่สำคัญเลยการต่อเรือเป็นงานที่ต้องใช้ความพยายามและความประณีตมากๆ เนื่องจากขั้นตอนหรือรายละเอียดเล็กๆก็เป็นจุดที่ทำให้เรือออกมาต่างกันและนี้คือผลงานที่เราได้ลองไปทำมา

นอกจากเราจะได้ความรู้การทำเรือประดิษฐ์แล้วเราก็จะได้เรียนรู้ชิ้นส่วนสำคัญของเรือ แล้วยังเป็นการซึมซับข้อมูลไปด้วย อีกทั้งเรือจำลองยังสามารถสร้างรายได้ให้ชุนชมอีกด้วย อย่างเช่นการนำมาเปิดเป็นคอร์สสอนงานประดิษฐ์ นำไปผสมผสานกับกิจกรรมอื่นอย่างกิจกรรมทำขนมโดยที่นำขนมที่เราทำใส่ลงไปเพื่อเพิ่มความสวยงามและมูลค่า หรือทำเพื่อนำกลับไปเป็นของที่ระลึกก็ได้เช่นกัน หากท่านในสนใจสามารถติดต่อหรือสอบถามข้อมูลในการเข้าร่วมเวิร์คช็อป สามารถสอบถามได้ทางเพจเฟซบุ๊กและทางเบอร์โทรศัพท์ค่ะ Facebook Fanpage : ชุมชนคนรักหัวตะเข้ เบอร์โทรศัพท์ 083-771-4111(คุณป้าอ้อย)